เป็นหัวข้อในหนังสือกสิกรของกรมวิชาการฉบับที่ 1 ปีที่ 75 เนื้อหาน่าสนใจมาก
โดยเฉพาะเรื่องข้าวหอมมะลิกล่าวถึงความเป็นมา ทำให้เข้าใจตลอดว่า
ปัญหาที่พูดกันนั้นเป็นมาอย่างไร โดยเริ่มเรื่องตั้งแต่ ดร. คริส ดอเรน
เข้ามาในภูมิภาคนี้เมื่อ 30 ปีก่อนและพอใจกับข้าวหอมมะลิ ที่นิ่มและหอม
นอกจากพอใจแล้วยังได้ศึกษาวิจัยที่ศูนย์ศึกษาและวิจัยเอเวอร์เกลด
หลายคนก็เลยสงสัยว่าได้พันธุ์ข้าวมาอย่างไร

สืบจนเจอว่า ดร. นีล รูทเกอร์ ผู้อำนวยการของศูนย์วิจัยข้าวแห่งชาติ เดล
บัมเพอร์ รัฐอาร์คันซอล์ เป็นผู้ขอพันธุ์ข้าวจากสถาบันวิจัย
ข้าวนานาชาติ(IRRI)และมาทำการศึกษาวิจัยที่ศูนย์วิจัยข้าวแห่งชาติ
รัฐอาร์คันซอล์ และที่ศูนย์ศึกษาและวิจัยเอเวอร์เกลดมหาวิทยาลัยฟลอริด้า
และได้ปรับปรุงพันธุ์ด้วยวิธีต่างๆ จนได้ข้าวหอมมะลิไทยแบบมะริกัน
พันธุ์ต้นเตี้ย ใบตั้งสั้นเหมาะกับการเกี่ยวด้วยเครื่องจักร
ปัญหาอยู่ที่ว่า สายพันธุ์ที่ได้รับการปรับปรุงนี้มีข่าวว่าจะจดสิทธิบัตร
ด้านทรัพย์สินทางปัญญา จนทำให้ทุกฝ่ายร้อนใจ

จึงต้องติดตามล่าหาความจริง โดยเฉพาะกรมวิชาการเกษตรได้นำคณะไปหาข้อเท็จจริงที่สถาบันวิจัยข้าวนานาชาติ
เมื่อตรวจสอบแล้วพบว่าเชื้อพันธุ์ข้าวที่นำมาเก็บก่อน พศ. 2536 จะอยู่ภายใต้การดูแลของ องค์การอาหาร
และเกษตรแห่งสหประชาชาติ FAO ถือว่าเป็นสมบัติรวมของมวลมนุษย์ชาติ ตามข้อตกลงของ MTA (Material
Transfer Agreement) ผู้รับเชื้อพันธุ์จะไม่นำไปจดสิทธิบัตรใดๆ
ข้อตกลงนี้ก็ทำให้เราสบายใจได้เปาะหนึ่งแล้ว และยิ่งกว่านั้นยังได้ข้อยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรจากนักวิจัยทั้งสองคือ ดร. คริส
คอเรน และ ดร. นีล รุทเกอร์ ว่าจะไม่มีการจด ทรัพย์สินทางปัญญาของพันธุ์ข้าวพันธุ์ใหม่ๆ เชื้อพันธุกรรมหรือพันธุ์ใหม่
ที่พัฒนาสืบเนื่องมาจากเชื้อพันธุกรรมของข้าวขาวดอกมะลิ ทำให้เราสบายใจได้แน่นอนขึ้น
แต่สิ่งหนึ่งที่เรากลัวว่าจะเกิดขึ้นก็คือ ข้าวที่ไม่มีมาตรฐาน มีการปลอมปน ข้าวที่หอม...เป็นดอกมะลิที่ตลาดต้องการ
ที่เราทวงสิทธิการเป็นเจ้าของ ต้องมามีอันเป็นไปด้วยเรากันเอง สิ่งนี้ซิ...มันน่าเจ็บใจคนทำนาจริงๆ